Savetovanja za početak Topličkog ustanka

Pre 104. godine otpočelo je savetovanje za podizanje jedinog oružanog ustanka u tadašnjoj porobljenoj Evropi.

Narodni zbor (savetovanje), je održano u kući Narodnog poslanika Milutina Dragovića u selu Obilić, Jablaničkog sreza. Domaćin ustanicima je bio Milutinov otac Petar i majka Vidna, jer su Milutin i njegov brat Miloš bili na Solunskom frontu sa srpskom vojskom.

Na savetovanju kome je prisustvovalo oko 300 četovođa, donete su važne odluke za podizanje oružanog ustanka, protiv okupatora i njegovih zlodela, kako što su: organizaciono ustrojstvo ustaničkih jedinica, raspisivanje narodnog zajma i ozvaničenje datuma podizanja ustanka.

Prvog dana savetovanja izabran je Centralni komitet i imenovani su komandanti za pojedine oblasti sa titulama VOJVODA.

Kosta Milovanović Pećanac je kao šef Centralnog komiteta, određen za Toplicu, Kosta Vojinović – Kosovac za oblast Kopaonika. Milinko Vlahović za Jablanicu, Toško Vlahović za Negotinsku Krajinu, Jovan Radović za desnu obalu Južne Morave, Milan Dečanski za oblast oko Sokobanje i Aleksinca i Toma Pitulić i Novica Veljović za Ribarsku Banju, Đunis i Stalać.

Doneta je odluka o formiranju 5 ustaničkih odreda:

1. Ibarsko-kopaonički odred pod komandom vojvode Koste Vojinovića Kosovca,

2. Jablanički četnički odred pod komandom kapetana prve klase Milinka Vlahovića,

3. Pirotski četnički odred vojvode Jovana Radovića,

4. Krajinski četnički odred vojvode Toška Vlahovića i

5. Centralni četnički odred vojvode Koste Milovanovića Pećanca.

Drugog dana savetovanja u kući Dragovića, doneta je odluka o raspisivanju zajama od 50.000 dinara koji bi se prikupio od imućnih domaćina, za potrebe Ustanka. Takođe je usvojena proklamacija o podizanju Ustanaka koja je usvojena jednoglasno, a kojoj se protivio Kosta Milovanović – Pećanac.

Naime, Pećanac je tvrdio da je on poslat od Vrhovne komande kako bi pripremio jedinice i organizovao oružani ustanak, koji bi započeo probojom Solunskog fronta, gde bi jedinice na području Kosanice, Toplice, Puste Reke i Jablanice, delovale u neprijateljskoj pozadini i tako olakšale napredovanje savezničkih snaga. Uprkos protivljenju Pećanac je glasao za proglas kojim se narod poziva na oružije. Narod nije mogao da tršpi okupatorski zulum, pre svega Bugara.

Bugari su vršili stravične zločine nad srpskim stanovništvom pod velom širenja Sofije i bugarizacije srpskog stanovništva. Streljan je veliki broj srpskih sveštenika a srpska prezimena su skraćivana i umesto završetka prezimena na IĆ dodavan je nastavak OV i EV.

Kap koja je prelila čašu i pokrenula ustaničku lavinu, bila je Bugarska odluka o mobilizaciji Srpskih mladića i njihovo slanje na Solunski front, kako bi se tamo borili na strani okupatora protiv svojih očeva, braće, prijatelja, kumova…. Želeći da izbegnu mobilizaciju i spasu se sopstvene propasti i sramote, sve više mladića je odlazilo u planine i šume, gde su se pridruživali ne poraženim Srpskim vojnicima.

Preuzeto sa: Nikola Dragović, politikolog

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *

Copy link
Powered by Social Snap